රෝටෝරුවා, නවසීලන්තය

Rotorua Te Rotorua-nui-a-Kahumatamomoe  (Māori)
City
Coat of arms of Rotorua Coat of arms
අපනාමය(න්): Sulphur City, Roto-Vegas
උද්යෝග පාඨය(න්): Tātau tātau
Rotorua
ඛණ්ඩාංක: 38°08′16″S 176°15′05″E / 38.13778°S 176.25139°E / -38.13778; 176.25139
Country	New Zealand
Region	Bay of Plenty
Territorial authority	Rotorua Lakes Council
Settled by Māori	ආ. 1350
Founded	ආ. 1350
Borough status	1922
City status	1962
City status revoked	1989
Electorates	Rotorua Waiariki (Māori)
ආණ්ඩුව / පරිපාලනය
• Mayor	Tania Tapsell
• Mayor of Rotorua	සැකිල්ල:NZ officeholder data
• Rotorua MP	සැකිල්ල:NZ officeholder data
• Waiariki MP	සැකිල්ල:NZ officeholder data
සරිය
• Territorial	2,614.9 කිමී2 (1,009.6 සතරැස් සැත)
• නාගරික	46.06 කිමී2 (17.78 සතරැස් සැත)
• පුරවර	89.28 කිමී2 (34.47 සතරැස් සැත)
උන්නතාංශය	280 මී (920 අඩි)
ජනගහණය(සැකිල්ල:NZ population data 2018)
• Territorial	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
• නාගරික	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
• පුරවර	සැකිල්ල:NZ population data 2,018
ජනනාමය(න්)	Rotoruan
වේලා කලාප	NZST (UTC+12)
• ගිම්හානය (DST)	NZDT (UTC+13)
Postcode(s)	3010, 3015
දුරකථන කේතය(න්)	07
Local iwi	Ngāti Whakaue, Te Arawa
වෙබ් අඩවිය	rotorualakescouncil.nz

රොටෝරුවා යනු නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතේ ප්ලෙන්ටි බොක්ක ප්‍රදේශයේ පිහිටි නගරයකි. එය රොටෝරුවා විලෙහි දකුණු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇති අතර, එහි නම එයට ලැබී ඇත. එය රොටෝරුවා සහ තවත් අවට නගර කිහිපයක් ආවරණය වන භෞමික අධිකාරියක් වන රොටෝරුවා විල් දිස්ත්‍රික්කයේ ආසනයයි. එහි ඇස්තමේන්තුගත පදිංචිකරුවන් 57,900 සිටින අතර, එය රටේ 13 වන විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය වන අතර, ටෝරන්ගාට පසුව ප්ලෙන්ටි බොක්කෙහි දෙවන විශාලතම නාගරික ප්‍රදේශය වේ.

14 වන සියවසේදී තේ අරවා මාඕරි ප්‍රථම වරට රොටෝරුවා හි පදිංචි වූ අතර, පසුව එන්ගාටි වකෞ බවට පත් වූ ජනතාව විසින් ඔහිනෙමුටු හි සමෘද්ධිමත් පාක් පිහිටුවන ලදී. 1820 ගණන්වල මස්කට් යුද්ධ අතරතුර ගැටුම් සමඟ නගරය සමීපව සම්බන්ධ විය. 1823 දී හොන්ගි හිකා සහ පොමාරේ I විසින් අණ දෙන ලද එන්ගාපුහි නායකත්වයෙන් යුත් සන්ධානයක් විසින් ඔහිනෙමුටු ආක්‍රමණය කරන ලදී. 19 වන සියවසේදී මුල් යුරෝපීය පදිංචිකරුවන්ට රොටෝරුවා සහ ඒ අවට ප්‍රදේශයේ එහි අද්විතීය භූතාපජ ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් රොටෝරුවා සංවර්ධනය කිරීමට උනන්දුවක් තිබුණි. ඉන්පසු, රොටෝරුවා ස්පා නගරයක් ලෙස ස්ථාපිත කිරීමට මාඕරි සහ යුරෝපීයයන් ගත් උත්සාහයන් නිසා රජයට එන්ගාටි වකෞයි වෙතින් ඉඩම් 99 ක බදු දීමක් සිදුවිය. 1886 දී තාරාවේරා කන්දේ ගිනිකඳු පිපිරීමෙන් විනාශ වන තෙක්, රෝස සහ සුදු ටෙරස් වලට රොටෝරුවා සමීපව පිහිටා තිබීම හේතුවෙන් නගරය මුලින්ම සංචාරක ආකර්ෂණය දිනාගත් ප්‍රධාන ස්ථානයක් බවට පත්විය. 1922 දී රොටෝරුවා නගරය නගර තත්ත්වයට උසස් කරන ලද අතර වසර 40 කට පසුව නගර තත්ත්වයට උසස් කරන ලදී.

රොටෝරුවා යනු දේශීය හා ජාත්‍යන්තර සංචාරකයින් සඳහා ප්‍රධාන ගමනාන්තයකි; සංචාරක කර්මාන්තය දිස්ත්‍රික්කයේ විශාලතම කර්මාන්තයයි. එය භූතාපජ ක්‍රියාකාරකම් සහ මාඕරි සංස්කෘතික සංචාරක ව්‍යාපාරය සඳහා ප්‍රසිද්ධය, සහ ගීසර් - විශේෂයෙන් වකරේවරේවා හි පොහුටු ගයිසර් - සහ උණුසුම් මඩ තටාක මෙහි දක්නට ලැබේ. මෙම තාප ක්‍රියාකාරිත්වය නගරය පිහිටා ඇති රොටෝරුවා කල්දේරා වෙත පැමිණේ.

1. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික ටැගය; NZHerald3511691 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
2. Corbett, Jan (20 January 2001). "Rumblings in geyserland". The New Zealand Herald. 30 November 2019 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 7 June 2009.
3. "Coat of Arms – Rotorua Lakes Council". Rotorua Lakes Council. 1 August 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂිත පිටපත. සම්ප්‍රවේශය 13 August 2023.
4. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: අනීතික ටැගය; NZ_population_data_2018 නමැති ආශ්‍රේයන් සඳහා කිසිදු පෙළක් සපයා නොතිබුණි
5. "Rotorua District Council Ten Year Plan 2009-2019" (PDF). Rotorua Lakes Council. 2009-07-01. p. 33. සම්ප්‍රවේශය 2024-03-19.