| Dunedin Ōtepoti (Māori) | |
|---|---|
| City | |
| උද්යෝග පාඨය(න්): Maiorum Institutis Utendo (By following in the Steps of our Forefathers) | |
![]() Middlemarch City Centre Port Chalmers Airport Waikouaiti | |
| ඛණ්ඩාංක: 45°52′27″S 170°30′13″E / 45.87417°S 170.50361°E | |
| Country | New Zealand |
| Region | Otago |
| Communities |
|
| Settled by Māori | ආ. 1300 |
| Settled by Europeans | 1848 |
| Incorporated | 1855 |
| Named for | Dùn Èideann – Scottish Gaelic name for Edinburgh |
| NZ Parliament | Dunedin Taieri Te Tai Tonga (Māori) |
| ආණ්ඩුව / පරිපාලනය | |
| • අධිකරණ වර්ගය | Mayor–Council |
| • ඉහළම අධිකරණය | Dunedin City Council |
| • Mayor | Jules Radich |
| • Deputy Mayor | Cherry Lucas |
| • MPs |
|
| සරිය | |
| • Territorial | 3,286.14 කිමී2 (1,268.79 සතරැස් සැත) |
| • නාගරික | 91.16 කිමී2 (35.20 සතරැස් සැත) |
| ජනගහණය(සැකිල්ල:NZ population data 2018)සැකිල්ල:NZ population data 2018 | |
| • Territorial | සැකිල්ල:NZ population data 2,018 |
| • නාගරික | සැකිල්ල:NZ population data 2,018 |
| ජනනාමය(න්) | Dunedinite |
| වේලා කලාප | NZST (UTC+12:00) |
| • ගිම්හානය (DST) | NZDT (UTC+13:00) |
| Postcodes | 9010, 9011, 9012, 9013, 9014, 9016, 9018, 9022, 9023, 9024, 9035, 9076, 9077, 9081, 9082, 9092 |
| දුරකථන කේත(ය) | 03 |
| Local iwi | Ngāi Tahu |
| වෙබ් අඩවිය | DunedinNZ.com |
ඩනෙඩින් (dun-EE -din ; Māori: Ōtepoti) යනු නවසීලන්තයේ දකුණු දූපතේ ( ක්රයිස්චර්ච්ට පසුව) දෙවන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත නගරය වන අතර ඔටාගෝ කලාපයේ ප්රධාන නගරය වේ. එහි නම පැමිණෙන්නේ Dùn Èideann වලින්. ("එඩින් බලකොටුව"), ස්කොට්ලන්තයේ අගනුවර වන එඩින්බරෝ සඳහා ස්කොට්ලන්ත ගේලික් නාමයයි. නගරයේ පොහොසත් මාඕරි භාෂාවක් ඇත.
2024 ජුනි වන විට ඇස්තමේන්තුගත ජනගහනය 131,800 වන ඩනෙඩින් නවසීලන්තයේ හත්වන වැඩිම ජනගහනයක් සහිත අගනගර සහ නාගරික ප්රදේශය වේ. සංස්කෘතික, භූගෝලීය සහ ඓතිහාසික හේතූන් මත, නගරය දිගු කලක් නවසීලන්තයේ ප්රධාන මධ්යස්ථාන හතරෙන් එකක් ලෙස සැලකේ. ඩනෙඩින් නාගරික ප්රදේශය ඔටාගෝ වරායේ ප්රධාන ස්ථානය වටා ඔටාගෝ හි මධ්යම-නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. ඩනෙඩින් අවට වරාය සහ කඳු යනු වඳ වී ගිය ගිනි කන්දක නටබුන් වේ. නගර තදාසන්න ප්රදේශ අවට නිම්න සහ කඳුකරයට, ඔටාගෝ අර්ධද්වීපයේ ඉස්ත්මස් දක්වා සහ ඔටාගෝ වරායේ සහ පැසිෆික් සාගරයේ වෙරළ තීරයට විහිදේ.
යුරෝපීයයන් පැමිණීමට පෙර මාඕරිවරුන් විසින් මෙම ප්රදේශය දීර්ඝ කාලයක් අත්පත් කරගෙන සිටි බවට පුරාවිද්යාත්මක සාක්ෂි පෙන්වා දෙයි.
ස්කොට්ලන්ත නිදහස් පල්ලියේ ගිහි සංගමය විසින් 1848 දී ස්කොට්ලන්ත ජනාවාසයක් පිහිටුවන ලද අතර 1855 සහ 1900 අතර කාලය තුළ ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයින් දහස් ගණනක් සංස්ථාපිත නගරයට සංක්රමණය විය. 1860 ගණන්වල ඔටාගෝ රන් රශ්මිය අතරතුර ඩනෙඩින්හි ජනගහනය සහ ධනය වේගයෙන් වර්ධනය වූ අතර කෙටි කාලයක් සඳහා එය නවසීලන්තයේ විශාලතම නාගරික ප්රදේශය බවට පත්විය. එම අවස්ථාවේදීම චීනයේ ප්රධාන භූමියෙන් සැලකිය යුතු සංක්රමණයක් නගරයට දක්නට ලැබුණි, ප්රධාන වශයෙන් ගුවැන්ඩොං සහ ගුවැන්සි වලින්. නවසීලන්තයේ පැරණිතම චීන ප්රජාව ඩනෙඩින් හි වාසය කරයි.
අද වන විට ඩනෙඩින් හි නිෂ්පාදන, ප්රකාශන, කලා, සංචාරක සහ තාක්ෂණය පදනම් කරගත් කර්මාන්ත ඇතුළත් විවිධ ආර්ථිකයක් ඇත. නගරයේ ආර්ථිකයේ ප්රධාන පදනම තෘතීයික අධ්යාපනය මත කේන්ද්රගත වී ඇති අතර, නවසීලන්තයේ පැරණිතම විශ්ව විද්යාලය වන ඔටාගෝ විශ්ව විද්යාලයේ සහ ඔටාගෝ පොලිටෙක්නික් හි සිසුන් ජනගහනයෙන් විශාල ප්රතිශතයක් නියෝජනය කරයි; 2006 සංගණනයේදී නගරයේ ජනගහනයෙන් සියයට 21.6 ක් වයස අවුරුදු 15 ත් 24 ත් අතර වූ අතර, නවසීලන්ත සාමාන්යය සියයට 14.2 ට සාපේක්ෂව. ඩනෙඩින් එහි විචිත්රවත් සංගීත ක්ෂේත්රය සඳහා ද ප්රසිද්ධය, මන්ද 1980 ගණන්වල ඩනෙඩින් ශබ්දයේ උපන් ස්ථානය (එය ග්රන්ජ්, ඉන්ඩි සහ නූතන විකල්ප රොක් වලට දැඩි ලෙස බලපෑවේය). 2014 දී, නගරය යුනෙස්කෝ සාහිත්ය නගරයක් ලෙස නම් කරන ලදී.
යොමු කිරීම්
- Thorns, David; Schrader, Ben (11 March 2010). "City history and people – Towns to cities – Civic coats of arms". Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. https://teara.govt.nz/en/interactive/23508/civic-coats-of-arms. ප්රතිෂ්ඨාපනය 21 February 2025.
- Irwin, Geoff; Walrond, Carl (4 March 2009). "When was New Zealand first settled? – The date debate". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand. http://www.teara.govt.nz/en/when-was-new-zealand-first-settled/1. ප්රතිෂ්ඨාපනය 14 February 2010.
- Anderson 1983.
- "Mayor Dave Cull". Dunedin City Council. 23 September 2015 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 14 February 2015.
- "ArcGIS Web Application". statsnz.maps.arcgis.com. සම්ප්රවේශය 25 April 2024.
- "Dunedin", OxfordDictionaries.com (Oxford University Press), https://en.oxforddictionaries.com/definition/dunedin, ප්රතිෂ්ඨාපනය 8 November 2018
- Deverson, Tony; Kennedy, Graeme, eds. (2005). "Dunedin". The New Zealand Oxford Dictionary. Oxford University Press. doi:10.1093/acref/9780195584516.001.0001. ISBN 978-0-19-558451-6. 6 November 2023 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 6 November 2023.
- Dunedin: Edinburgh of the south 16 අගෝස්තු 2017 at the Wayback Machine, The Scotsman, 18 April 2012
- Bradshaw, Alex (15 August 2022). "The Chinese community of Dunedin – GIANTS". Radio New Zealand. උපුටාදැක්වීම් දෝෂය: Invalid
tag; name ":0" defined multiple times with different content. - David Thorns; Ben Schrader (11 March 2010). "City history and people — Towns to cities". Te Ara – the Encyclopedia of New Zealand. http://www.teara.govt.nz/en/city-history-and-people/page-3. ප්රතිෂ්ඨාපනය 18 November 2018.
- "September 2003". National Institute of Water and Atmospheric Research. 28 February 2007. 5 January 2010 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 9 November 2010.
- "Dunedin". 25 May 2010 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 9 November 2010.
- . Plunket Society. 14 October 2008 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 13 June 2015.
- . New Zealand Police. 27 November 2010 දින මුල් පිටපත වෙතින් සංරක්ෂණය කරන ලදී. සම්ප්රවේශය 9 November 2010.
- Bannister, Matthew. "Flying Nun History 1980–1995". undertheradar.com. 14 October 2010 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 9 November 2010.
- Benson, Nigel (29 November 2008). "Dunedin jazz stalwart in full swing". Otago Daily Times. 17 October 2012 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 9 November 2010.
- Taonga, New Zealand Ministry for Culture and Heritage Te Manatu. "Chinese". Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand (ඉංග්රීසි බසින්). සම්ප්රවේශය 2022-08-19.
- "2013 Census QuickStats about a place: Dunedin City". Statistics New Zealand. 8 February 2017 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 7 February 2017.
- "Flying Nun Records: 10 of the best songs of the Dunedin sound". The Guardian (ඉංග්රීසි බසින්). 2017-01-27. සම්ප්රවේශය 2022-04-23.
- "28 cities join the UNESCO Creative Cities Network". 15 October 2014 දින පැවති මුල් පිටපත වෙතින් . සම්ප්රවේශය 4 December 2014.
