දක්ෂිණාංශික ජනතාවාදය (Global South Populism) යනු, විශේෂයෙන්ම දකුණු ගෝලාර්ධයේ (Global South) — අධික වශයෙන් ආසියාව, අප්රිකාව, ලතින් ඇමරිකාව ආදී ප්රදේශවල — ජනතාවාදියන් (populists) විසින් දරන දේශපාලන පදනමක් හෝ විශේෂාංගයකි.
මෙය අර්ථ දැක්විය හැක්කේ:
ජනතාවාදය යනු, "සාමාන්ය ජනතාව" වනාහි සදාචාරවත්, නිවැරදි බවක් ඇති අතර, "අභිජන පාලකයන්" හෝ "එළියෙන් බලපෑම් කරන බලවේග" වැනි පිරිස් වංචනික, විකෘති, ජනතාවගෙන් වෙන්වී ඇතැයි පෙන්වමින්, ජනතාවට නිසි බලය ලබාදිය යුතු බව කියන අදහසකි.
දක්ෂිණාංශික ජනතාවාදයේ විශේෂාංග:
- ආග්රාහීය විරෝධතාව: බටහිර රටවල (බටහිර පාලනය, IMF, World Bank, WTO) ආර්ථික හා දේශපාලන බලපෑම්වලට එරෙහිව සිටීම.
- ජාතිකවාදී හැසිරීමක්: විදේශ බලවතුන්ට විරුද්ධව දේශීයව නිෂ්පාදනය, ආරක්ෂාව, සංස්කෘතිය වැනි කරුණු ආරක්ෂා කිරීමට උත්සාහය.
- පීඩිත ජනතාව වෙනුවෙන් කථා කිරීම: ගෙවීම් නොහැකි ගොවීන්, වාණිජකයන්, දුප්පත් ජනතාව වෙනුවෙන් පක්ෂපාතී වීම.
- ජනප්රිය නායකත්වය: නායකයන් තමන් වටා බලය සන්ධානය කරමින්, තමන් “ජනතාවගේ මිතුරා” ලෙස නිරූපණය කිරීම.
- පැරණි දේශපාලන පද්ධතියට විරුද්ධවීම: දූෂිත පාලක පන්තියකට විරුද්ධව "නව දේශපාලන ක්රමයක්" යටතේ වැඩ කිරීමට කථා කිරීම.
උදාහරණ:
- හූගෝ චාවේස් (වෙනිසියුලා) – ලතින් ඇමරිකාවේ ජනතාවාදයේ ප්රබල නායකයෙකු.
- මහින්ද රාජපක්ෂ – ලංකාවේ කිසියම් අවධියේදී ජනතාවාදී උණුසුමක් ඇති නායකයෙකු ලෙස සැලකිය හැකියි.
- නරේන්ද්ර මෝදි (භාරතය) – දේශීය නිෂ්පාදනය, සංස්කෘතිය වැනි අංග මත ජනතාවාදී විභාගයකට ලක්වෙයි.
මෙම ව්යාපාර බොහෝවිට ජනතාවගේ හැඟීම්, ජාතික ගරුත්වය හා ආර්ථික අසීරුතා භාවිත කරමින්, නව සන්ධාන ගොඩනඟා ගැනීමට උත්සාහ කරයි.