මෝගල් අධිරාජ්යය (1526-1857) යනු දකුණු ආසියාවේ බලවත් ඉතිහාසමය අධිරාජ්යයක් විය. මෙය බාබර් විසින් 1526 දී පිහිටුවන ලදී. ඔහු පානිපත් පළමුවන යුද්ධයෙන් දීල්හි සල්තානතය පරාජය කරමින් මෙය ආරම්භ කළේය.
ඉතිහාසය
ආරම්භය සහ වර්ධනය
මෝගල් අධිරාජ්යය බාබර්ගේ මාර්ගෝපදේශයෙන් ආරම්භ වූ අතර, ඔහුගේ පුත්රයා වන හුමායුන් විසින් එය දිගුකළේය. ඔහුට පසු වන අක්බර් (1556-1605) අධිරාජ්යය දැඩි ලෙස ප්රබල කරයි. ඔහු ඉන්දියාවේ බොහෝ භූමි ප්රදේශ යටතට ගෙන ආ අතර, ආගමික සහසරභාවය වර්ධනය කළේය.
සන්සුන් සමය
සන්සුන් සමය ලෙස සැලකෙන්නේ ජහංගීර්, ශාජහාන් සහ අවුරන්ගසීබ් රාජ්ය සමය වේ. ශාජහාන් තාජ්මහාල් ගොඩනැගූ අතර, මෝගල් කලා සහ විශේෂයෙන්ම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය ඉහළින්ම වර්ධනය විය.
කඩාවැටීම
අවුරන්ගසීබ් පසුගිය පසුව, අධිරාජ්යය අඩු විය. බ්රිතාන්ය ඉන්දියානු සමාගම 18වන සියවසේදී බලය ලබා ගත් අතර, 1857 ලාදේ බ්රිතාන්යයෝ අවසන් මෝගල් අධිරාජයා වන බහදූර් ශාහ් II පියවි කරමින්, මෝගල් අධිරාජ්යය අවසන් විය.
සංස්කෘතික බලපෑම්
මෝගල් යුගය තුළ ඉන්දියානු සංස්කෘතිය, කලා, ගෘහ නිර්මාණය, සහ භාෂාවන් දැඩි ලෙස වර්ධනය විය. උර්දු භාෂාවේ සංවර්ධනයට මෝගල් බලපෑම දැඩි විය. මෝගල් ආහාර සංස්කෘතියද ඉන්දියාව තුළ වඩාත් ජනප්රිය විය.
මෝගල් අධිරාජ්යයේ වැදගත් අධිරාජ්යවරුන්
- බාබර් (1526-1530) – ආරම්භක අධිරාජයා
- හුමායුන් (1530-1556) – බාබර්ගේ පුත්රයා
- අක්බර් (1556-1605) – බලවත් හා නවෝත්පාදනශීලී අධිරාජයා
- ජහංගීර් (1605-1627) – ශාන්තිමත් රාජ්ය සමයක්
- ශාජහාන් (1628-1658) – තාජ්මහාල් ඉදි කළේය
- අවුරන්ගසීබ් (1658-1707) – අවසාන ප්රබල අධිරාජයා
- බහදූර් ශාහ් II (1837-1857) – අවසාන මෝගල් අධිරාජයා
මෝගල් අධිරාජ්යය ඉන්දියාවේ දීර්ඝ කාලයක් බලය පවත්වා තිබූ අතර, එහි දේශපාලන, ආර්ථික සහ සංස්කෘතික බලපෑම් අදටත් දැකිය හැක. එය බ්රිතාන්ය යටත්විජිතයේ ආරම්භයත් සමඟ අවසන් විය.
යොමු කිරීම්
- [1][permanent dead link]ඉන්දියාවේ මෝගල් අධිරාජ්යය
- [2]මූගල් අධිරාජ්යයේ ආරම්භකයා වූ සහීර්-උද්-දීන් මුහම්මද් බාබර්
- [3][permanent dead link]මෝගල් අධිරාජ්යය: ආරම්භය, පිහිටීම, ලක්ෂණ, ආර්ථිකය