රිපබ්ලිකන් පක්ෂය, GOP ( Grand Old Party ) ලෙසද හැඳින්වේ, එක්සත් ජනපදයේ ප්රධාන සමකාලීන දේශපාලන පක්ෂ දෙකෙන් එකකි. එය 1850 ගනන්වල එවකට ආධිපත්යය දැරූ ඩිමොක්රටික් පක්ෂයේ ප්රධාන දේශපාලන ප්රතිවාදියා ලෙස මතු වූ අතර එතැන් සිට මෙම පක්ෂ දෙක ඇමරිකානු දේශපාලනයේ ආධිපත්යය දැරීය.
රිපබ්ලිකන් පක්ෂය | |
|---|---|
 | |
| සභාපති | මයිකල් වට්ලි |
| සම සභාපති | ලාරා ට්රම්ප් |
| සභාවේ කථානායක | මයික් ජොන්සන් |
| සෙනෙට් සුළුතර නායකයා | මිච් මැක්කොනෙල් |
| හවුස් බහුතර නායකයා | Steve Scalise |
| ආරම්භය | මාර්තු 20, 1854 රිපන්, විස්කොන්සින්, එ.ජ. |
| ඒකාබද්ධය | විග් පක්ෂය Free Soil Party Anti-Nebraska movement |
| මූලස්ථානය | 310 පළමු වීදිය SE, Washington, D.C., U.S. |
| සිසු පාර්ශවය | විද්යාල රිපබ්ලිකන් උසස් පාසල් රිපබ්ලිකන් ජාතික සම්මේලනය |
| තරුණ පාර්ශවය |
|
| මතවාදය |
|
| දේශපාලන ආකල්පය | මධ්ය-දකුණ to right-wing |
| ජාත්යන්තර අනුබැඳිය |
|
| කොංග්රස් | ගැටළු විසඳන්නන් කොංග්රස් රිපබ්ලිකන් පාලන කණ්ඩායම රිපබ්ලිකන් ප්රධාන වීදි කොකේසය [[රිපබ්ලිකන් අධ්යයන කමිටුව] ] Freedom Caucus |
| වෙබ් අඩවිය | |
| gop.com | |
රිපබ්ලිකන් පක්ෂය 1854 දී ආරම්භ කරන ලද්දේ බටහිර ප්රදේශ වලට වහල්භාවය ව්යාප්ත කිරීමට ඉඩ සලසන කැන්සාස්-නෙබ්රස්කා පනතට විරුද්ධ වූ වහල් විරෝධී ක්රියාකාරීන් විසිනි. පක්ෂය සම්භාව්ය ලිබරල්වාදයට සහ ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ කර්මාන්ත සඳහා යොමු වූ අතර නිෂ්පාදන, දුම්රිය මාර්ග සහ බැංකුකරණය සඳහා ආයෝජන සඳහා සහාය විය. පක්ෂය උතුරේ සාර්ථක වූ අතර, 1858 වන විට, සෑම උතුරු ප්රාන්තයකම පාහේ බහුතර බලය පිහිටුවීම සඳහා එය බොහෝ හිටපු විග්වරුන් සහ හිටපු නිදහස් සොයිලර්වරුන් බඳවා ගෙන තිබුණි. එක්සත් ජනපදයේ වහල්භාවයේ අනාගතයට ඇති තර්ජනය ගැන සුදු දකුණේ වැසියන් කලබල විය. 1860 දී පළමු රිපබ්ලිකන් ජනාධිපතිවරයා වූ ඒබ්රහම් ලින්කන් තේරී පත්වීමත් සමඟ දකුණු ප්රාන්ත එක්සත් ජනපදයෙන් වෙන් විය. ලින්කන්ගේ සහ රිපබ්ලිකන් කොන්ග්රසයක නායකත්වය යටතේ, රිපබ්ලිකන් පක්ෂය ඇමරිකානු සිවිල් යුද්ධයේදී කොන්ෆෙඩරේට් රාජ්යයන් පරාජය කිරීමේ සටනට නායකත්වය දුන් අතර එමඟින් සංගමය ආරක්ෂා කර වහල්භාවය අහෝසි කළේය.
යුද්ධයෙන් පසු, පක්ෂය ප්රතිසංස්කරණ නීති සම්පාදනය කරන ලද අතර එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස දකුණ දැඩි ලෙස ප්රජාතන්ත්රවාදී බවට පත් වූ අතර ස්වර්ණමය යුගයේදී එය මහා ව්යාපාරිකයන්ගේ පක්ෂය ලෙස කීර්තියක් අත්කර ගත්තේය. 1868 සිට 1928 දක්වා රිපබ්ලිකානුවන් ජාතික දේශපාලන වේදිකාවේ ආධිපත්යය දැරූ අතර ජනාධිපති මැතිවරණ 16 න් 14 ක්ම ජයග්රහණය කළේය. 1930 ගනන්වල මහා අවපාතය අතරතුර, ඩිමොක්රටික් පක්ෂයේ නව ඩීල් වැඩසටහන් ජනප්රිය වූ බැවින් පක්ෂයට එහි කොන්ග්රස් බහුතරය අහිමි විය. 1952 දී Dwight D. Eisenhower ගේ තේරී පත්වීම ඩිමොක්රටික් ජනාධිපතිවරුන් අතර දුර්ලභ විරාමයක් වූ අතර ඔහු දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ආර්ථික සමෘද්ධිය වැඩි වූ කාල පරිච්ඡේදයක් මෙහෙයවීය. 1960 ගණන්වල ඩිමොක්රටිකයින් විසින් පනවන ලද සිවිල් අයිතිවාසිකම් නීති සම්පාදනය කිරීමේ යුගයෙන් පසුව, දකුණ වඩාත් විශ්වාසදායක ලෙස රිපබ්ලිකන් බවට පත් වූ අතර රිචඩ් නික්සන් 1972 දී ප්රාන්ත 49 ක් ගෙන ගියේ ඔහුගේ " නිහඬ බහුතරය " ලෙස හුවා දැක්වීමෙනි. 1980 රොනල්ඩ් රේගන්ගේ මැතිවරනය ජාතික දේශපාලනය යලි පෙලගැස්වූ අතර, රිපබ්ලිකන් ධජය යටතේ නිදහස් වෙළඳපොල ආර්ථික විද්යාව, සමාජ ගතානුගතිකයින් සහ සීතල යුද්ධයේ විදේශ ප්රතිපත්ති උකුස්සන් වෙනුවෙන් පෙනී සිටි අය එක් කළේ ය. 2009 සිට, පක්ෂය තමන්ගේම ශ්රේණිය තුළ සැලකිය යුතු කන්ඩායම්වාදයකට මුහුණ දී ඇති අතර, දක්ෂිනාංශික ජනතාවාදය දෙසට මාරු වී ඇත.
21 වන ශතවර්ෂයේ දී, රිපබ්ලිකන් පක්ෂයට ග්රාමීය ඡන්දදායකයින්, එවැන්ජලිස්ත ක්රිස්තියානීන්, පිරිමින්, ජ්යෙෂ්ඨ පුරවැසියන් සහ විද්යාල උපාධි නොමැති සුදු ජාතික ඡන්දදායකයින් වෙතින් එහි ප්රබලම සහයෝගය ලැබේ. ආර්ථික ප්රශ්න සම්බන්ධයෙන් පක්ෂය ආරම්භයේ සිටම ව්යාපාරික ගැති ආකල්පයක් පවත්වාගෙන ගොස් ඇත. එය සමාජවාදයට, කම්කරු සංගම්වලට සහ තනි-ගෙවුම් සෞඛ්ය සේවයට විරුද්ධ වන අතරම අඩු බදු සහ නියාමනය ඉවත් කිරීමට සහාය දක්වයි.ජනතාවාදී කන්ඩායම තීරුබදු ඇතුළු ආර්ථික ආරක්ෂණවාදයට සහාය දක්වයි. සමාජ ගැටළු සම්බන්ධයෙන්, එය ගබ්සා කිරීමේ නීත්යානුකූලභාවය සීමා කිරීම, විනෝදාත්මක මත්ද්රව්ය භාවිතය අධෛර්යමත් කිරීම සහ බොහෝ විට තහනම් කිරීම, තුවක්කු හිමිකම ප්රවර්ධනය කිරීම සහ තුවක්කු සීමා ලිහිල් කිරීම සහ සංක්රාන්ති ලිංගික අයිතිවාසිකම් ව්යාපාරයට විරුද්ධ වීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටියි. විදේශ ප්රතිපත්තියේ දී, පක්ෂ සංස්ථාපිතය මැදිහත්වීම්වාදී වන අතර, ජනතාවාදී කන්ඩායම හුදකලාවාදයට සහ සමහර අවස්ථාවල මැදිහත් නොවනවාදයට සහාය දක්වයි.