රන්දෙණිවෙල සටන 1630 අගෝස්තු 25 වන දින සිංහල-පෘතුගීසි යුද්ධයේදී සිදු විය. එය පෘතුගීසි අධිරාජ්යය සහ සෙනර්ත් රජුගේ බාල පුත් මහා අස්තානා කුමරු අතර සටන් කළ අතර පසුව ඔහු දෙවන රාජසිංහ බවට පත් වූයේ එවකට ආණ්ඩුකාර කොන්ස්ටන්ටිනු ද සා ද නොරොන්හා විසින් අණ දුන් පෘතුගීසි හමුදාවන්ට එරෙහිව ය. එය බදුල්ල නගරයට ආසන්න වැල්ලවාය අසල රන්දෙණිවෙල දී සටන් කරන ලදී. කොන්ස්ටන්ටිනෝ ද සා බදුල්ල හරහා ආක්රමණය දියත් කිරීමත් සමඟ සටන බිඳ වැටුණි. පෘතුගීසි හමුදාව එහි ලැස්කරින් (ප්රාදේශීය මිලීෂියා) බලඇණිය විසින් සමූහ වශයෙන් ඉවත් කිරීමකින් පසු සම්පූර්ණ පරාජයකට ලක් විය.
| රන්දෙණිවෙල සටන | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| සිංහල-පෘතුගීසි යුද්ධය හි කොටසකි | |||||||
| |||||||
| යුද්ධාවතීරයන් | |||||||
 මහනුවර රාජධානිය |  පෘතුගීසි අධිරාජ්යය | ||||||
| ආඥාපතියන් සහ නායකයන් | |||||||
| සෙනරත් රජු මහා අස්තානා කුමරු | Constantino de Sá de Noronha † | ||||||
| හමුදාමය ප්රබලතාවය | |||||||
| >35,000 | 1,500 පෘතුගීසි 20,000 ලැස්කරින් | ||||||
| අපාතිකයන් සහ හානි | |||||||
| නොදන්නා | 200 POW සමඟ බොහෝ දෙනෙක් මිය ගියහ | ||||||
පසුබිම
සටන
රන්දෙණිවෙල දී මුළු ලස්කරින් සේනාංකයම උඩරට හමුදාවට එකතු විය. මෙයින් පසු රාත්රියේදී ඊතල සහ උණ්ඩ වර්ෂාවක් ඇති වූ අතර, එයට එරෙහිව පෘතුගීසීන්ට කිසිදු ආරක්ෂාවක් තැබීමට නොහැකි විය. කේවල් කිරීම සඳහා ඇද හැලෙන ධාරානිපාත වර්ෂාව පෘතුගීසි හමුදාව පැය කිහිපයක් තෙත් කළ අතර ඔවුන්ගේ ආර්ක්බස්වල වෙඩි බෙහෙත් සහ ගිනිකූරු නිෂ්ඵල විය.
අවසානයේ පෘතුගීසීන්ට එරෙහිව කැරලි ගැසූ ලැස්කරින් කපිතාන්වරුන් හතර දෙනාගෙන් එක් අයෙකු වන ඩොම් කොස්මෝ, ස්වදේශික කැරැල්ල ආරම්භ කළේ 'පෘතුගීසියෙකුගේ හිස ගසා ඔහුගේ ලේන්සුව මත තබාගෙන' බව පැවසේ.
මෙම සේවාව සඳහා, ඩොම් කොස්මෝ හට නින්දගම් (අතුරු ගම්මාන) සහ සෙනරත් රජු විසින් කටුගහ වලව්ව ප්රදානය කරන ලදී. ඔහුගේ දියණිය විවාහ වී ඇත්තේ (බින්නා) ප්රදේශයේ ප්රකට පවුලකිනි. කැප්පෙටිපොළ දිසාව ඔහුගෙන් ඍජුව පැවත එන්නෙකු ලෙස සැලකේ.
පසු විපාක
මෙම සටනේ දී පෘතුගීසීන්ට දරුණු පරාජයක් අත්විය.